.RU

Польский язык с Генриком Сенкевичем - старонка 56

De publicis pan Bogusz wszystko ci opowie ([de publicis — лат. о делах общественных] пан Богуш все тебе расскажет). Na Boga, od Wołoszy pilno nasłuchujcie (ради Бога, от валахов внимательно слушай = за валахами следи в оба), bo ponoś wielka nawała nas nie minie (ибо, кажется, огромное нашествие нас не минует). Polecając twojemu sercu (поручая твоему сердцу) i usilności panią Boską (и заботам пани Боскую), piszę się etc (пиши [etc от et cetera — лат. и прочая]).”

Pisałem przez Piotrowicza do pana Złotnickiego, naszego rezydenta w Krymie, aby tam Boskiego wszędy szukali. Podobno, że i znaleźli, ale go schowano, więc wydany z innymi jeńcami być nie mógł i pewnie dotychczas na galerach wiosłuje. Niewiasty w desperacji całkiem utraciwszy nadzieję już mnie i molestować przestały, ale ja, świeżo wróciwszy i widząc ten ich żal nieutulony, przenieść tego na sobie nie mogę, aby przecie jakowegoś ratunku nie przedsięwziąć. Ty tam blisko jesteś i z wieloma murzami, jako wiem, pobratymstwo zawarłeś. Posyłam ci tedy niewiasty, a ty pomoc im daj. Piotrowicz będzie wkrótce jechał. Dajże mu listy do pobratymców. Jać do wezyra ni do chana pisać nie mogę, bo mi nieżyczliwi, a przy tym boję się o to, żeby z uwagi na moje listy za jakąś zbyt znamienitą osobę Boskiego nie poczytali i wykupu nad miarę nie podnieśli. Piotrowiczowi pilno tę sprawę poleć i przykaż, żeby bez Boskiego nie wracał, a pobratymców wszystkich porusz. Zawsze oni, choć poganie, wiary poprzysiężonej dotrzymują, a dla ciebie respekt wielki mieć muszą. Czyń wreszcie, co chcesz; jedź choćby do Raszkowa, obiecnij trzech znaczniejszych na wymianę, byle Boski koniecznie, jeśli żyw, wrócił. Nikt lepiej nad ciebie wszystkich sposobów nie zna, bo jako słyszę, krewnych jużeś wykupywał. Bóg cię pobłogosławi, a jać jeszcze lepiej pokocham, bo mi się serce krajać przestanie. O twoim gospodarstwie chreptiowskim słyszałem, że tam już spokojnie. Tegom się spodziewał. Na Azbę jeno baczenie dawaj. De publicis pan Bogusz wszystko ci opowie. Na Boga, od Wołoszy pilno nasłuchujcie, bo ponoś wielka nawała nas nie minie. Polecając twojemu sercu i usilności panią Boską, piszę się etc.”

Pani Boska płakała ciągle w czasie czytania listu (пани Боская непрерывно плакала во время чтения письма), a Zosia wtórowała jej wznosząc swoje modre oczka ku niebu (а Зося вторила ей, вознося свои синие глазки к небу).

Tymczasem, nim pan Michał skończył, wbiegła Basia (тем временем, прежде чем пан Михал закончил, вбежала Бася), już przybrana w szatki niewieście (уже переодетая в одежду женскую), i widząc łzy w oczach kobiet (и видя слезы на глазах женщин), poczęła troskliwie dopytywać (принялась встревоженно допытываться), o co chodzi (о чем идет /речь/). Więc pan Michał przeczytał jej raz jeszcze list hetmański (поэтому пан Михал прочитал ей еще раз письмо гетманское), ona zaś, wysłuchawszy go uważnie (она же, выслушав его внимательно), z zapałem natychmist poparła hetmańskie i pani Boskiej prośby (с горячностью тотчас же поддержала гетманскую и пани Боской просьбы).

— Złote serce pana hetmana (золотое сердце /у/ пана гетмана)! — zawołała ściskając męża (воскликнула, обнимая мужа) — ale i my nie okażem gorszego, Michałku (но и мы не покажем худшего /сердца/, Михалек)! Pani Boska zabawi tu u nas do czasu powrotu męża (пани Боская погостит тут у нас до времени возвращения мужа), a ty onego we trzy miesiące z Krymu sprowadzisz (а ты того через три месяца из Крыма привезешь). We trzy albo we dwa, co, prawda (через три или через два, что, правда)?

— Albo jutro, albo za godzinę (или завтра, или через час)! — odrzekł przekomarzając się pan Michał (ответил, шутливо препираясь, пан Михал).

Pani Boska płakała ciągle w czasie czytania listu, a Zosia wtórowała jej wznosząc swoje modre oczka ku niebu.

Tymczasem, nim pan Michał skończył, wbiegła Basia, już przybrana w szatki niewieście, i widząc łzy w oczach kobiet, poczęła troskliwie dopytywać, o co chodzi. Więc pan Michał przeczytał jej raz jeszcze list hetmański, ona zaś, wysłuchawszy go uważnie, z zapałem natychmist poparła hetmańskie i pani Boskiej prośby.

— Złote serce pana hetmana! — zawołała ściskając męża — ale i my nie okażem gorszego, Michałku! Pani Boska zabawi tu u nas do czasu powrotu męża, a ty onego we trzy miesiące z Krymu sprowadzisz. We trzy albo we dwa, co, prawda?

— Albo jutro, albo za godzinę! — odrzekł przekomarzając się pan Michał.

Tu zwrócił się do pani Boskiej (тут повернулся к пани Боской):

— Prędka, jako waćpani widzisz, u mojej żony rezolucja (быстрое, как видишь, милостивая пани, у моей жены решение).

— Niechże ją za to Bóg błogosławi (пусть ее за это Бог благословит)! — powtórzyła pani Boska (повторила пани Боская), — Zosiu, ucałuj ręce pani komendantowej (Зося, поцелуй руку пани комендантовой).

Ale pani komendantowa ani myślała dawać rąk do całowania (но пани комендантова не собиралась давать рук для целования), natomiast uściskały się z Zosią raz jeszcze (зато обняла Зосю еще раз), bo jakoś od razu przypadły sobie do serca (поскольку /они/ как-то сразу пришлись друг другу по сердцу = по душе).

Po czym Basia zwróciła się do męża, do pana Zagłoby i innych oficerów (после чего Бася обратилась к мужу, к пану Заглобе и другим офицерам).

— Do rady, mości panowie (на совет, милостивые господа)! Do rady, do rady, a żywo (на совет, на совет, и быстро)!

— Żywo, bo głowa gore (быстро, ибо голова /у нее/ горит)! — mruknął pan Zagłoba (буркнул пан Заглоба).

Tu zwrócił się do pani Boskiej:

— Prędka, jako waćpani widzisz, u mojej żony rezolucja.

— Niechże ją za to Bóg błogosławi! — powtórzyła pani Boska, — Zosiu, ucałuj ręce pani komendantowej.

Ale pani komendantowa ani myślała dawać rąk do całowania, natomiast uściskały się z Zosią raz jeszcze, bo jakoś od razu przypadły sobie do serca.

Po czym Basia zwróciła się do męża, do pana Zagłoby i innych oficerów.

— Do rady, mości panowie! Do rady, do rady, a żywo!

— Żywo, bo głowa gore! — mruknął pan Zagłoba.

A Basia potrząsnęła płową czupryną (А Бася тряхнула светлой шевелюрой):

— Nie mnie głowa, ale tym paniom serca z żalu gorą (не у меня голова, но у этих пани сердца от горя горят)!

— Nikt się twojej poczciwej intencji nie przeciwi (никто твоему доброму намерению не противится) — rzekł Wołodyjowski (сказал Володыёвский) — trzeba tylko naprzód szczegółowie relacji pani Boskiej wysłuchać (нужно только сначала особенный = детальный отчет пани Боской выслушать).

— Zosiu, powiadaj wszystko, jak było, bo ja od łez nie mogę (Зося, расскажи все, как было, ибо я из-за слез не могу) — rzekła matrona (сказала матрона).

Zosia spuściła oczy w ziemię (Зося опустила очи к земле), zakrywszy je całkiem powiekami (закрыв их полностью веками), po czym zarumieniła się jak wiśnia (потом зарумянилась, как вишня), nie wiedząc, od czego począć (не зная, с чего начать), i zawstydzona bardzo (и смущенная очень), że jej w tak licznym gronie przychodzi głos zabrać (что ей в таком многочисленном обществе приходится слово держать).

A Basia potrząsnęła płową czupryną:

— Nie mnie głowa, ale tym paniom serca z żalu gorą!

— Nikt się twojej poczciwej intencji nie przeciwi — rzekł Wołodyjowski— trzeba tylko naprzód szczegółowie relacji pani Boskiej wysłuchać.

— Zosiu, powiadaj wszystko, jak było, bo ja od łez nie mogę — rzekła matrona.

Zosia spuściła oczy w ziemię, zakrywszy je całkiem powiekami, po czym zarumieniła się jak wiśnia, nie wiedząc, od czego począć, i zawstydzona bardzo, że jej w tak licznym gronie przychodzi głos zabrać.

Lecz pani Wołodyjowska przyszła jej z pomocą (но пани Володыёвская пришла ей на помощь).

— Zośka, a kiedy pana Boskiego w jasyr wzięto (Зоська, а когда пана Боского в ясырь взяли)?

— Pięć lat temu (пять лет тому /назад/), w sześćdziesiątym siódmym (в шестьдесят седьмом) — odrzekła cienkim głosikiem Zosia (ответила тонким голоском Зося) nie podnosząc swych długich rzęs z oczu (не поднимая своих длинных ресниц с глаз).

I następnie zaczęła już jednym tchem recytować (и далее начала уж одним духом бубнить):

— Nie było wtedy słychu o zagonach (не было тогда слуху о набегах), a chorągiew tatusiowa stała pod Paniowcami (и хоругвь батюшкина стояла под Панёвцами). Tatuś z panem Bułajowskim mieli nadzór nad czeladzią (батюшка с паном Булаёвским должны были надзирать над челядью), co w łąkach stad pilnowała (что в лугах стада пасла), a tymczasem przyszli Tatarzy z wołoskiego szlaku (а тем временем пришли татары с валашского большака) i ogarnęli tatusia razem z panem Bułajowskim (и схватили батюшку вместе с паном Булаёвским), ale pan Bułajowski już dwa lata temu powrócił (но пан Булаёвский уже два лета тому /назад/ возвратился), a tatuś nie powrócił (а батюшка не вернулся).

Tu dwie drobniutkie łezki poczęły płynąć po Zosinych jagodach (тут две маленькие слезинки начали стекать по Зосиным щечкам), aż rozczulił się tym widokiem pan Zagłoba i rzekł (даже расчувствовался при виде этого пан Заглоба и сказал):

— Biedna trusia (бедный кролик)... Nie bój się, dziecko (не бойся, детка), wróci tatuś i jeszcze będzie na twoim weselu tańcował (вернется батюшка и еще станцует на твоей свадьбе).

Lecz pani Wołodyjowska przyszła jej z pomocą.

— Zośka, a kiedy pana Boskiego w jasyr wzięto?

— Pięć lat temu, w sześćdziesiątym siódmym — odrzekła cienkim głosikiem Zosia nie podnosząc swych długich rzęs z oczu.

I następnie zaczęła już jednym tchem recytować:

— Nie było wtedy słychu o zagonach, a chorągiew tatusiowa stała pod Paniowcami. Tatuś z panem Bułajowskim mieli nadzór nad czeladzią, co w łąkach stad pilnowała, a tymczasem przyszli Tatarzy z wołoskiego szlaku i ogarnęli tatusia razem z panem Bułajowskim, ale pan Bułajowski już dwa lata temu powrócił, a tatuś nie powrócił.

Tu dwie drobniutkie łezki poczęły płynąć po Zosinych jagodach, aż rozczulił się tym widokiem pan Zagłoba i rzekł:

— Biedna trusia... Nie bój się, dziecko, wróci tatuś i jeszcze będzie na twoim weselu tańcował.

— A hetman pisał do pana Złotnickiego przez Piotrowicza (а гетман писал пану Злотницкому через Пиотровича)? — spytał pan Wołodyjowski (спросил пан Володыёвский).

— Pan hetman pisał o tatusia do pana miecznika poznańskiego przez pana Piotrowicza (пан гетман писал о батюшке пану мечнику познанскому через пана Пиотровича) — recytowała dalej Zosia (тараторила дальше Зося) — i pan miecznik z panem Piotrowiczem znaleźli tatusia u agi Murzy-beja (и пан мечник с паном Пиотровичем нашли батюшку у аги Мурзы-бея).

— Dla Boga (ради Бога)! ja tego Murzę-beja znam (я того Мурзу-бея знаю)! Z bratem jego byłem pobratymcem (с братом его был побратимом) — zawołał Wołodyjowski (воскликнул Володыёвский). — Nie chciałże on pana Boskiego wydać (не захотел он пана Боского отдать)?

— Było rozkazanie chanowe (было приказание хана), żeby tatusia wydał (чтобы батюшку отдал), ale Murza-bej, srogi, okrutny, tatusia ukrył (но Мурза-бей, жестокий, беспощадный, батюшку спрятал), a panu Piotrowiczowi powiedział (а пану Пиотровичу сказал), że go już dawno do Azji przedał (что его уже давно в Азию продал). Ale inni brańcy mówili panu Piotrowiczowi (но другие пленники говорили пану Пиотровичу), że to nieprawda (что это неправда) i że Murza umyślnie jeno tak mówi (и что Мурза намеренно только так сказал), żeby się mógł dłużej nad tatusiem znęcać (чтобы мог дольше над батюшкой издеваться), bo on ze wszystkich Tatarów dla jeńców najokrutniejszy (поскольку он из всех татар для пленников самый ужасный). Może być, że tatusia wtedy nie było w Krymie (может быть, что батюшки тогда не было в Крыму), bo Murza ma swoje galery i do wioseł ludzi potrzebuje (ибо Мурза имеет свои галеры и для весел /ему/ люди нужны), ale sprzedany tatuś nie był (но продан батюшка не был); wszyscy to mówili (все так говорили), że Murza woli zabić jeńca niżeli go sprzedawać (что Мурза предпочитает убить пленника, чем его продать).

— A hetman pisał do pana Złotnickiego przez Piotrowicza? — spytał pan Wołodyjowski.

— Pan hetman pisał o tatusia do pana miecznika poznańskiego przez pana Piotrowicza — recytowała dalej Zosia — i pan miecznik z panem Piotrowiczem znaleźli tatusia u agi Murzy-beja.

— Dla Boga! ja tego Murzę-beja znam! Z bratem jego byłem pobratymcem — zawołał Wołodyjowski. — Nie chciałże on pana Boskiego wydać?

— Było rozkazanie chanowe, żeby tatusia wydał, ale Murza-bej, srogi, okrutny, tatusia ukrył, a panu Piotrowiczowi powiedział, że go już dawno do Azji przedał. Ale inni brańcy mówili panu Piotrowiczowi, że to nieprawda i że Murza umyślnie jeno tak mówi, żeby się mógł dłużej nad tatusiem znęcać, bo on ze wszystkich Tatarów dla jeńców najokrutniejszy. Może być, że tatusia wtedy nie było w Krymie, bo Murza ma swoje galery i do wioseł ludzi potrzebuje, ale sprzedany tatuś nie był; wszyscy to mówili, że Murza woli zabić jeńca niżeli go sprzedawać.

— Święta prawda (святая правда) — rzekł pan Muszalski (сказал пан Мушальский). — Tego Murzę agę-beja w całym Krymie znają (этого Мурзу агу-бея по всему Крыму знают). Wielce bogaty to Tatarzyn (наиболее богатый из татар), ale dziwnie przeciw narodowi naszemu zawzięty (но удивительно против народа нашего озлобленный), bo czterech jego braci na wyprawach przeciw nam poległo (ибо четверо его братьев во время походов против нас полегло).

— A nie ma on czasem między naszymi pobratymca (а не имеет ли он часом между наших побратима)? — spytał Wołodyjowski (просил Володыёвский).

— Wątpliwa jest rzecz (сомнительная есть вещь = это вряд ли)! — odpowiedziano ze wszystkich stron (ответили со всех сторон).

— Wytłumaczcie mi raz (объясните мне один раз), co to jest one pobratymstwo (что такое это побратимство)! — rzekła Basia (сказала Бася).

— To widzisz (видишь ли) — odrzekł Zagłoba (ответил Заглоба) — kiedy po wojnie zaczynają się jakoweś traktaty (когда после войны начинаются какие-нибудь переговоры), tedy się wojska wzajem nawiedzają (тогда войска взаимно наведываются) i w komitywę ze sobą wchodzą (и в дружеские отношения между собой входят). Trafia się wówczas (случается тогда), że towarzysz (что рыцарь) jaki upodoba sobie murzę (какой-нибудь облюбовал себе мурзу), a murza jego (а мурза его), to sobie amicycję dozgonną ślubują (то друг другу в дружбе пожизненной клянутся), która się pobratymstwem zowie (которая побратимством называется). Im zaś kto sławniejszy (если же кто прославленнее), jako na przykład Michał (как, например, Михал), ja albo pan Ruszczyc teraz w Raszkowie komendę mający (я или пан Рушиц, теперь в Рашкове гарнизон имеющий), tym bardziej jego pobratymstwo pożądane (тем больше его побратимство желанней). Oczywista, że taki nie będzie ci go zawierał z lada chmyzem (очевидно, что такой не будет тебе его заключать с любым хмырем), tylko też między najsławniejszymi murzami poszuka (только между наиболее прославленными мурзами поищет). Obyczaj jest ten (обычай есть такой), że wodę na szable leją (что воду на саблю льют) i wzajem sobie przyjaźń zaprzysięgają, rozumiesz (и взаимно друг другу в дружбе клянутся, понимаешь)?

— Święta prawda — rzekł pan Muszalski. — Tego Murzę agę-beja w całym Krymie znają. Wielce bogaty to Tatarzyn, ale dziwnie przeciw narodowi naszemu zawzięty, bo czterech jego braci na wyprawach przeciw nam poległo.

— A nie ma on czasem między naszymi pobratymca? — spytał Wołodyjowski.

— Wątpliwa jest rzecz! — odpowiedziano ze wszystkich stron.

— Wytłumaczcie mi raz, co to jest one pobratymstwo! — rzekła Basia.

— To widzisz — odrzekł Zagłoba — kiedy po wojnie zaczynają się jakoweś traktaty, tedy się wojska wzajem nawiedzają i w komitywę ze sobą wchodzą. Trafia się wówczas, że towarzysz jaki upodoba sobie murzę, a murza jego, to sobie amicycję dozgonną ślubują, która się pobratymstwem zowie. Im zaś kto sławniejszy, jako na przykład Michał, ja albo pan Ruszczyc teraz w Raszkowie komendę mający, tym bardziej jego pobratymstwo pożądane. Oczywista, że taki nie będzie ci go zawierał z lada chmyzem, tylko też między najsławniejszymi murzami poszuka. Obyczaj jest ten, że wodę na szable leją i wzajem sobie przyjaźń zaprzysięgają, rozumiesz?

— A jak do wojny potem przyjdzie (а если до войны потом дойдет)?

— W generalnej wojnie mogą się bić (в общей войне могут драться), ale jeśli się sam na sam zjadą (но если один на один сойдутся) albo jako harcownicy na się nastąpią (либо как поединок произойдет), tedy się powitają i w zgodzie rozjadą (тогда поприветствуют /друг и друга/ и в согласии разойдутся). Toż gdy jeden dostanie się do niewoli (тоже если один попадет в неволю), drugi powinien mu ją słodzić (другой должен ему ее скрасить), a w najgorszym razie i okup za niego zapłacić (а в худшем случае и выкуп за него заплатить), ha (ха)! bywali tacy (бывали такие), którzy się i majętnością dzielili (которые и поместьями делились). Gdy chodzi o przyjaciół albo znajomków (если идет /речь/ о друге или знакомом), czy to kogo wyszukać (или кого-то отыскать), czy komuś pomóc (или кому-то помочь), to się też pobratymcy do pobratymców udają (то тоже побратимы к побратимам обращаются) i justycja nakazuje przyznać (и справедливость заставляет признать), że żaden naród lepiej od Tatarów (что ни один народ лучше, чем татары) podobnych juramentów nie zachowuje (подобных обычаев не сохраняет). Słowo u nich grunt (слово у них основа = закон)! i na takiego przyjaciela pewnikiem liczyć możesz (и такого друга аксиомой = надежным человеком считать можешь).

— A Michał siła ma takich (а Михал много имеет таких)?

— Mam trzech murzów możnych (имею трех мурз могущественных) — odrzekł Wołodyjowski (ответил Володыёвский) — a jednego jeszcze z łubniańskich czasów (а одного еще с лубненских времен). Raz go u księcia Jeremiego wyprosiłem (однажды /я/ его у князя Иеремии выпросил). Aga-bej mu na przezwisko (Ага-бей ему прозвище), który teraz, choćby głową za mnie nałożyć przyszło (который теперь, хоть бы голову за меня сложить пришлось), nałoży (сложит). Inni dwaj również pewni (иные два такие же верные).

— Ha (ха)! — rzekła Basia (сказала Бася) — chciałabym zawrzeć pobratymstwo z samym chanem (хотела бы /я/ завести побратимство с самим ханом) i wszystkich jeńców uwolnić (и всех пленников освободить).

— On by też był nie od tego (он бы тоже был не от того = не против) — rzekł pan Zagłoba (сказал пан Заглоба) — nie wiadomo tylko (неизвестно только), jakiego by 2010-07-19 18:44 Читать похожую статью
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • Контрольная работа
  • © Помощь студентам
    Образовательные документы для студентов.